Platformisering

Waarom platformization juist nu hoog op de agenda hoort te staan

Hoe de financiële wereld er precies uitziet na de coronacrisis weten we niet. De impact voor banken en verzekeraars lijkt tot nu toe beperkt. Maar corona versterkt wel de digitalisering-trend van financiële dienstverlening. Wat doet dit met het bedrijfsmodel van banken en verzekeraars, vraagt Turner's Thijs Venneman zich af. Is het platform-model nu echt toe aan een doorbraak in de financiële sector?

Waarom juist nu hoog op de agenda?

Hoe de financiële wereld eruitziet na de coronacrisis weten we niet precies. Banken lijken genoeg vet op de botten te hebben om deze crisis te doorstaan en ook voor verzekeraars lijkt de impact tot nu toe beperkt. Maar we zien tegelijkertijd ook dat Corona de al bestaande trend naar digitalisering verder versnelt. Beeldbankieren, digitale handtekeningen, slimme AI tooling, online advies en zelfservice via chatbots: het zijn allemaal maatregelen die door ‘social distancing’ en de ‘lockdown’ versneld worden ingevoerd. Maar wat doet dit met het bedrijfsmodel van banken en verzekeraars? Is er wel voor iedereen een rol om rechtstreeks klanten te bedienen? Of komen er vanuit deze crisis andere kansen voor groei? Zal het platform-model een doorbraak beleven in de financiële sector? 

Wat er na de vorige crisis gebeurde

Na de financiële crisis van 2007-2008 zagen we online platforms zoals Amazon, AirBnB, Uber en Alibaba een groeispurt maken. Binnen een paar jaar hadden zij de machtsverhoudingen in hun sectoren volledig op zijn kop gezet. Maar ook nu groeien zij ondanks de huidige economische tegenwind in deze crisis gewoon door. Hoe kan dat en waarom groeien zij zo snel? Dat komt doordat online platforms extreem schaalbaar zijn. In de basis verbindt een platform vooral vragers en aanbieders, zonder zelf in een aanbod te voorzien. Met de huidige technologie kunnen zij dit ook nog eens extreem efficiënt, slim en effectief. Is dit ook een haalbaar model voor organisaties in de financiële sector?

Is de financiële sector nu aan de beurt?

In ons onderzoek ‘Platformization van de financiële sector: een kwestie van tijd’ concluderen we dat elke financiële dienstverlener nu voor een keuze staat. Wil je zelf een platform-organisatie worden met een rol als verbinder van vraag een aanbod? Of kies je voor een andere rol op andermans financiële platform? Ook onderzoeksbureau Forrester komt tot dit inzicht in een recent onderzoek onder banken. Kies je voor klanten bedienen met een breed aanbod of ga je voor een niche rol in het ecosysteem. Het bureau verwacht dat banken alleen succesvol blijven als ze producten ‘onder de motorkap’ aan elkaar koppelen en in één vloeiende gebruikerservaring aan klanten beschikbaar stellen. Ze zullen zorgvuldig moeten omgaan met het vertrouwen dat ze genieten, selectief zijn in de keuzen voor samenwerkingspartners en het juiste ‘strijdveld’ kiezen. Het denken over platforms dus volop gaande. Maar hoe zit het met de uitvoering?

De voortekenen in Nederland

Dat lijkt in de financiële sector nog niet zo snel te gaan, maar schijn bedriegt. We zien steeds meer voorbeelden van platforms die voor een fundamentele vernieuwing zorgen in de financiële sector. Veel nieuwkomers kiezen namelijk voor het platform-model. Denk aan het bekende Funding Circle, dat institutionele investeerders direct koppelt aan kleinere ondernemers of aan Dynamic Credit, een platform dat huizenkopers koppelt aan institutionele investeerders. Een ander recente en zeer sympathiek voorbeeld is Buddy Payment, dat met een app kwetsbare mensen uit de schuldhulpverlening houdt door hen via een platform rechtstreeks te verbinden banken en gemeenten.

In China is het al zover

Deze ontwikkelingen vallen echter in het niet bij de financiële ecosystemen die we in China zien. De mobiele betaal-apps van AntFinancial (van het bovengenoemde Alibaba) en WeChat – oorspronkelijk e-commerce en sociale media apps – hebben een revolutie teweeggebracht in deze regio door zich met een platformmodel volledig te focussen op de behoeften van klanten. En dit gaat veel verder dan alleen mobiele betalingen. De 1 miljard (!) gebruikers kunnen ook leningen afsluiten, spaarrekeningen openen, verzekeringen afsluiten en investeringen doen.

Financiële instellingen weifelen

Financiële instellingen in Nederland kunnen hun borst dus natmaken. Uit ons onderzoek onder 25 Nederlandse banken, verzekeraars en andere financiële dienstverleners blijkt dan ook dat een grote meerderheid de omslag naar een platform-model onafwendbaar vindt (92%). Volgens sommigen is dit model zelfs het superieure business model. En hoewel iedereen aangeeft dat hun organisatie iets met het onderwerp moet, heeft 78% van Nederlandse financiële instellingen nog duidelijke keuze gemaakt. “We moeten er wat mee, maar verder dan een aantal experimenten en deelnemingen komen we niet.” – dat horen we vaak terug.

Tijd om te kiezen, en te doen

De toekomst van financiële dienstverlening blijft ook na deze crisis rusten op vertrouwen. Maar sinds de vorige crisis spelen online platforms steeds meer een rol in het financiële leven van consumenten en het MKB. Door hun extreme schaalbaarheid kunnen deze platforms de machtsverhoudingen volledig op hun kop zetten. Natuurlijk is het bemoedigend dat Nederlandse banken en verzekeraars het belang van online platforms herkennen. Het is echter ook zorgelijk dat maar weinig financiële instellingen een heldere keuze hebben gemaakt en hierop actief hun  executie inzetten, zeker in deze tijd van versnelde digitalisering. Als banken of verzekeraars zelf niet actief een rol als platform aannemen, lopen zij een reëel risico om straks een bijrol te vervullen als aanbieder op andermans platform. Goed voor de license-to-operate, maar zonder enig eigen klantcontact en onder de voorwaarden van de ander. Dan worden zij echt die ‘domme pijp’, wat in het Financieele Dagblad al eens werd voorspeld. 

Ontmoet de auteur:

Alle inzichten over Platformisering van onze specialisten

Contact

We leren je graag kennen. Neem vooral contact met ons op als je vragen hebt!

Huize de Boom
Arnhemseweg 107
3832 GK
Leusden

Telephone: +31 (0)33 – 285 93 00
Email: info@turner.nl