Publieke Sector

Ronde tafel over Werk aan Uitvoering

Turner’s Christiaan Gort, Peter Schreuder en Jacques Pijl organiseerden samen met Flevum een ronde tafel bijeenkomst voor bestuurders en directieleden in de publieke sector. Het onderwerp? Het rapport Werk Aan Uitvoering dat door de toeslagenaffaire aan actualiteit heeft gewonnen. Deelnemers van de bijeenkomst gingen met elkaar in gesprek over de uitkomsten. Wat is nodig om de uitvoering te vernieuwen?

Werk aan Uitvoering: ronde tafel met uitvoeringsorganisaties

Uitvoeringsorganisaties staan onder druk. Hoe kunnen zij voldoen aan de verwachtingen van burgers, instellingen en politiek – nu en in de toekomst? Vorig jaar verscheen het rapport Werk aan Uitvoering met een uitgebreide probleemanalyse en adviezen voor versterking. Turner en Flevum organiseerden op 9 februari een digitale ronde tafel over dit rapport voor bestuurders en directeuren van toezicht- en uitvoeringsorganisaties. De 25 deelnemers kregen een toelichting van de auteur van het rapport, Hans van der Vlist, en bespraken samen de uitkomsten. Wat zijn de conclusies? En wat er is nodig om het tij te keren?

Het rapport

De uitkomsten liegen er niet om. Het rapport concludeert dat uitvoeringsdiensten decennialang zijn verzwakt door meerdere bezuinigingsronden en een opeenstapeling van wet- en regelgeving. Dit heeft geleid tot moeilijk uitvoerbare en moeilijk uitlegbare wetgeving en tot een eenzijdige focus op efficiency en digitalisering. Het gevolg? De uitvoering kan niet meer voldoen aan de verwachtingen en de menselijke maat is grotendeels verdwenen. Vooral kwetsbare burgers zijn hiervan de dupe. In deze context heeft de toeslagenaffaire bij de belastingdienst kunnen plaatsvinden.

Meer maatwerk en samenwerken

Het rapport adviseert om persoonlijk contact met burgers weer mogelijk te maken en dat ambtenaren in de uitvoering veel meer ruimte krijgen voor maatwerk. De dienstverlening aan kwetsbare burgers vraagt dat uitvoeringsdiensten meer samenwerken om tot duurzame oplossingen te komen. Hierbij is een belangrijke rol voor gemeenten weggelegd als regisseur en loketfunctie voor burgers. Tijdens de ronde tafel wordt geconstateerd dat dit veel meer ketensamenwerking vraagt. Uitvoeringsdiensten vinden het al ingewikkeld om met elkaar samen te werken, laat staan dat gemeenten daarbij komen. Toch is het noodzakelijk om hiermee aan de slag te gaan om kwetsbare burgers te bereiken.

Betere relatie met beleidsdepartementen

Een belangrijk thema uit het rapport betreft de sturingsdriehoek tussen de eigenaar van een uitvoeringsdienst, de verschillende opdrachtgevers en de uitvoeringsorganisatie. Tijdens de ronde tafel wordt geconstateerd dat verschillen tussen ministeries groot zijn en dat de sturingsdriehoek niet overal goed functioneert. We hebben gesproken over het benodigde leiderschap dat hiervoor nodig is en dat ervaring in de uitvoering randvoorwaardelijk zou moeten zijn voor topmanagementfuncties. Veranderingen in de verantwoording zijn ook nodig. De huidige eenzijdige, kwantitatieve KPI’s en detailsturing vanuit de departementen moet op de schop. Kwalitatieve elementen verdienen meer aandacht. Er is een ‘rijke’ verantwoording nodig. De uitvoeringsorganisaties moeten hier zelf proactief mee aan de slag. De uitvoering wordt opgeroepen hier zelfbewuster in de worden en niet te wachten op de beleidsdepartementen.

"Publieke organisaties hebben over het algemeen een heldere strategie en betrekken hun stakeholders goed, maar het ontbreekt aan executiekracht."

Jacques Pijl, auteur Strategie = Executie

Best practices

Zoals het rapport al aangeeft: er is volop werk aan uitvoering. Maar hoe kun je deze veranderingen handen en voeten geven? Een inventarisatie van best practices leverde alvast mooie voorbeelden op. Denk aan uitvoeringsdiensten die aan de slag zijn gegaan met ‘customer journeys’ om de dienstverlening aan burgers meer betekenis te geven. Of aan het vergroten van de discretionaire bevoegdheid van ambtenaren bij het inregelen van nieuw beleid.

Turner’s Peter Schreuder gaf een voorbeeld: “Publieke organisaties hebben de neiging om te veel na te denken (80%) en te weinig aandacht aan executie te geven (20%). Door dit bij één van onze opdrachtgevers om te draaien, hebben we de productie op 35 vestigingen 20% verhoogd, de klanttevredenheid significant verbeterd en meer ruimte gecreëerd voor het persoonlijk contact en de menselijk maat.”

Onderzoek naar slagkracht

Turner voert een onderzoek uit naar de slagkracht van organisaties in de publieke sector. Tijdens de bijeenkomst presenteerden we de eerste opvallende resultaten van het lopende onderzoek. Het blijkt dat 80% noodzaak en urgentie voelt om te veranderen, maar dat 80% daarin aangeeft te weinig keuzes te maken. Wat we ook terugzien is dat in het portfoliomanagement bij 60% onvoldoende balans is tussen verbeteren, vernieuwen en innoveren.

Ondanks corona gaat bij iedereen de veranderagenda in 2021 door. Dit wordt mogelijk gemaakt door de inzet van digitale middelen. Per veranderinitiatief geeft 75% aan dat stakeholders goed betrokken worden. Toch lukt het meer dan 50% niet om succesvolle veranderingen goed op te schalen en qua batenmanagement geeft 70% geeft aan beperkt inzicht te hebben in realisatie van doelen.

“Publieke organisaties hebben over het algemeen een heldere strategie en betrekken hun stakeholders goed, maar het ontbreekt aan executiekracht,” geeft Turner’s Jacques Pijl en auteur van Strategie = Executie aan. “Veranderingen worden onvoldoende gerealiseerd doordat te veel tegelijkertijd wordt opgepakt en onvoldoende gestuurd wordt op resultaten.”

Doorpakken, nu echt

De problemen uit het rapport Werk Aan Uitvoering zijn de afgelopen jaren al in veel onderzoeken naar voren gekomen. Waarom gaat het nu wel lukken om de benodigde veranderingen te realiseren? Bij de totstandkoming van het rapport zijn heel veel stakeholders betrokken en het draagvlak van de aanbevelingen is groot. Bovendien is er urgentie bij de politiek om hiermee aan de slag te gaan. De toeslagen-affaire heeft geholpen om dit onderwerp bovenaan de politieke agenda te krijgen.

Christiaan Gort, practiceleider Publieke Sector sluit af: “De actualiteit vraagt er nu om dat uitvoeringsdiensten  doorpakken om die menselijke maat terug te brengen in de dienstverlening. Om dat te laten slagen moet de relatie met beleidsdepartmenten veranderen en er zijn nieuwe en innovatieve vormen van samenwerking nodig.”

"De actualiteit vraagt er nu om dat uitvoeringsdiensten doorpakken om die menselijke maat terug te brengen in de dienstverlening."

Christiaan Gort, practiceleider Publieke Sector

Alle nieuwsberichten van Turner

Peter de Bruin
Blog
Alexander Bruinsma

Van ‘Courtroom’ naar ‘Extented Boardroom’

Peter de Bruin pleit in zijn laatste column voor een brede vertegenwoordiging in de Boardroom. De tegenwoordige gang naar de Courtroom en ander activisme om tot andere belangenafweging te dwingen, polariseert en werk dus niet. Duurzaam evenwicht vergt verbinding, geen verontwaardiging.

Lees meer »
Evenementen
Alexander Bruinsma

‘What It Takes’ is gekozen tot Sportboek van het Jaar!

‘What it Takes’ het boek van Sarina Wiegman en Turner Jeroen Visscher is een krachtig verhaal over voetbal, het leven en leiderschap. Het geeft je een unieke inkijk in Sarina’s coaching filosofie, waarin vastberadenheid, teamwork en wederzijds respect de boventoon voeren. Als pleitbezorger voor gelijke rechten en kansen schetst ze een toekomst voor het voetbal waarin iedereen – ongeacht geslacht of afkomst – de mogelijkheid heeft om te schitteren op het veld.

Lees meer »
Evenementen
Alexander Bruinsma

Artificial Intelligence (AI) in het onderwijs

Masterclass Making Sense of AI in Education. Hoe kun je AI gebruiken om je strategie-executie te versnellen? Hoe kun je Artificial Intelligence op een slimme manier gebruiken in het onderwijs? En hoe formuleer je een stappenplan om AI in je eigen organisatie te gebruiken?

Lees meer »
Blog
Cor Barelds

Onderscheid ‘Run’ en ‘Change’

Wat is één van de belangrijkste succesfactoren voor een geslaagde strategie-executie? Onderscheid ‘run’ en ‘change’. Hiermee doelt Jacques Pijl, auteur van de publicatie Strategie = Executie, op het onderscheid tussen het realiseren van doelen in de staande organisatie: ‘running the business’ en het realiseren van nieuwe initiatieven die het best in een apart project kunnen worden ondergebracht: ‘changing the business’.
Zo voorkom je dat alle vraagstukken één grote brei worden. Door het onderscheid te maken worden zowel run als change behapbaar te besturen en beheersen.

Lees meer »
X-Overs
Alexander Bruinsma

TURNER X-OVERS

Turner X-Over: Frisse inspiratie en oprekken van kaders. Turner organiseert een exclusieve cross-over serie voor haar relaties. Vooraanstaande sprekers (wetenschappers, thought leaders, topbestuurders) delen met u de laatste inzichten uit psychologie, ethiek, HR, gedragswetenschappen, theologie, leiderschap en kunstmatige intelligentie. Frisse inspiratie en het oprekken van kaders, daar gaat het om. Want strategie-executie is een multidisciplinair vak en gaat steeds vaker over het kunnen maken van combinaties van disciplines en invalshoeken.

Lees meer »
Zorg
Alexander Bruinsma

Leger des Heils

Het Leger des Heils benaderde Turner voor advies over een nieuwe strategische koers. Binnen de nieuwe strategische koers moet de focus liggen op ‘de deelnemers’, de doelgroep van het Leger des Heils. Deze is bijzonder, omdat de doelgroep kampt met meervoudige problematiek en daardoor vroegtijdig verouderd.

Lees meer »
Peter de Bruin
Blog
Alexander Bruinsma

Column Peter de Bruin | ‘Voordoen’

Organisaties zijn in een staat van permanente verandering. Dat doet steeds meer aanspraak op ieders veerkracht, een zeer waardevolle competentie. Maar ook iets om zuinig op te zijn. Het houdt een keer op. Directies die het als één team goed voordoen om politiek gedoe te minimaliseren, investeren in de veerkracht die de organisatie nodig heeft voor dé succesfactor van deze tijd; verandervermogen.

Lees meer »
Onderwijs
Alexander Bruinsma

“Inclusief leiderschap”

The more inclusive and diverse, the more powerful the organization. Ter ere van Internationale Vrouwendag organiseerde de Erasmus Universiteit het seminar ‘What it takes’, naar het gelijknamige boek van één van ‘s werelds meest succesvolle voetbalcoaches Sarina Wiegman en Turner partner Jeroen Visscher.

Lees meer »
Onderwijs
Alexander Bruinsma

Slimmer academisch jaar

De werkdruk aan universiteiten is alarmerend hoog. Het meerendeel van het wetenschappelijk personeel ervaart veel tot zeer veel werkdruk. Een korter academisch jaar lijkt een oplossing om werkdruk te verminderen. Maar is een korter academisch jaar ook een slimmer academisch jaar?

Lees meer »
Blog
Alexander Bruinsma

Strategie Executie in een Agile wereld DEEL II

Strategie-executie in een agile wereld. Hybriden: kunnen Agile methoden en andere methoden samenwerken? Een vals dilemma. Gelukkig is de tijd voorbij waarbij het dogma ‘Agile of niets’ heerste bij grootschalige veranderingen. Pragmatiek op basis van de aard van de beoogde verandering maakt een comeback.

In blog II over strategie-executie in een Agile wereld pleiten Antal Ruiter en Jacques Pijl ervoor om bij pogingen om organisaties te veranderen een hybride benadering toe te passen. Strategie-executie gaat over het realiseren van voordelen. Methoden zijn enkel een middel tot het doel.

Lees meer »

Contact

We leren je graag kennen. Neem contact op voor een kennismaking.

Huize de Boom
Arnhemseweg 107
3832 GK Leusden

Telefoon: +31 (0)33 – 285 93 00
Email: info@turner.nl

BLIJF OP DE HOOGTE