WERK AAN UITVOERING

Strategie-executie voor meer menselijke maat in publieke dienstverlening. Uitkomsten ronde tafel met Marjan Hammersma, SG OCW

Turner organiseerde op 14 oktober samen met Flevum een ronde tafel bijeenkomst voor bestuurders en directieleden in de publieke sector. Publieke organisaties staan in hun dienstverlening onder druk met betrekking tot de menselijke maat. Marjan Hammersma, secretaris-generaal bij het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW), hield een inspirerend betoog over hoe om te gaan met het spanningsveld tussen politiek, beleid en uitvoering. Samen bespraken de ruim 30 deelnemers de dilemma’s in strategie-executie. Wat is nodig om de omslag naar meer menselijke maat in de dienstverlening op een slagvaardige manier te realiseren?

Ronde tafels strategie-executie in Werk aan Uitvoering

Publieke dienstverleners staan onder maatschappelijke en politieke druk om de dienstverlening te verbeteren. Door het organiseren van ronde tafels wil Turner publieke organisaties helpen om strategische plannen in de praktijk te brengen. Aan de ene kant door het gesprek hierover te faciliteren. Aan de andere kant door het bieden van inzichten en inspirerende voorbeelden uit de praktijk. Zo deelde Christiaan Gort, practiceleader public bij Turner, de highlights uit zijn recent onderzoek naar slagkracht in strategie-executie bij publieke organisaties.

De digitale ronde tafel van 14 oktober, waar Marjan Hammersma een inspirerend betoog hield over hoe om te gaan met het spanningsveld tussen politiek, beleid en uitvoering, was een vervolg op twee ronde tafels in het voorjaar. In februari besprak Hans van der Vlist, auteur van het rapport Werk aan Uitvoering (WAU), wat er nodig is om de uitvoering te versterken. In mei deelde Tof Thissen, directeur van UWV WERKbedrijf, inzichten over hoe het UWV de menselijke maat in de dienstverlening versterkt. Deelnemers gingen met elkaar in gesprek over wat nodig is om veranderingen daadwerkelijk te realiseren.

Omslag naar meer menselijke maat nodig voor een gedeelte van dienstverlening

Voor het grootste gedeelte is de publieke dienstverlening in Nederland van hoogwaardige kwaliteit. Door de combinatie van digitalisering, bezuinigingen en complexere wetgeving loopt een gedeelte van de burgers echter vast. Dit zijn vaak kwetsbare burgers, die met meerdere – soms tegenstrijdige – regelingen te maken hebben. Voor hen voldoet de huidige dienstverlening niet. Dit vraagt een omslag waarin meer ruimte is voor menselijke maat en maatwerk in de dienstverlening. De onderste drie aspecten kwamen naar boven in het gesprek over wat nodig is om dit op een slagvaardige manier te realiseren?

1. Driehoek tussen politiek, beleid en uitvoering beter invullen

De contacten tussen beleid en uitvoering zijn over een lange periode verwaarloosd. Beleidsdepartementen en uitvoeringsorganisaties zijn steeds verder van elkaar af gaan staan. Beleid bepaalde het wat en de uitvoering gaf invulling aan het hoe. Dit werkte prima totdat vanuit de politiek steeds ingewikkeldere opdrachten kwamen. Vergaande digitalisering leidde tot bezuinigingen op de uitvoering. De uitvoering is in de knel gekomen met minder ruimte voor de menselijke maat. Deelnemers gaven aan dat de huidige uitdagingen een betere invulling vragen van de driehoek tussen politiek, beleid en uitvoering. Daarbij moet beleid zich niet als bontkraag voor de minister gedragen dat filtert wat uit de uitvoering komt, maar als buffer voor de uitvoering tegen het korte termijn en maakbaarheidsdenken van de politiek. De politiek moet reële verwachtingen hebben van wat in de uitvoering kan. Dit vraagt gezamenlijk optrekken van beleidsdepartementen en uitvoeringsorganisaties richting de politiek. Een sterkere verbinding tussen beleid en uitvoering is nodig met meer informatie-uitwisseling en grotere transparantie over dilemma’s. Veel signalen vanuit de uitvoering komen niet bij beleidsdepartementen door alle hiërarchische lagen die er tussenin zitten.

2. Meer menselijk maat vraagt meerdere veranderingen in samenhang

Tijdens het gesprek kwamen meerdere knelpunten naar voren die de menselijke maat in de dienstverlening hinderen. De verandering is complex omdat meerdere factoren tegelijkertijd aangepakt moeten worden. In samenhang en in balans. Zo bemoeilijkt wetgeving op het gebied van privacy het delen van informatie tussen dienstverleners die nodig is om meer maatwerk te leveren. Tegelijkertijd pakken professionals in de uitvoering vaak niet de aanwezige ruimte om maatwerk te leveren. Enerzijds vanwege schuchterheid om zelf te beslissen, wat vaak veroorzaakt wordt door een cultuur waar weinig ruimte is voor fouten. Anderzijds doordat de ruimte middels aanvullende beleidsregels of door automatisering is dichtgeregeld. Of professionals krijgen onvoldoende tijd om maatwerk te leveren. Daarbij hebben publieke dienstverleners meestal te maken met oude ICT-systemen. De ICT-portfolio is vaak een bottleneck voor veranderingen. Dit vraagt innovatieve oplossingen in de dienstverlening. “De menselijke maat is primair een samenwerkings-, c.q. organisatievraagstuk”, geeft Peter Schreuder, programmamanager strategie-executie van Turner aan. “Monodisciplinaire dienstverlening – wat ruim 80% vertegenwoordigt – verloopt over het algemeen goed. De menselijke maat komt met name in de knel daar waar burgers te maken hebben met meerdere directies of dienstverleners. Door multidisciplinaire samenwerking beter te organiseren en faciliteren, kunnen de meeste problemen worden voorkomen.”

3. Slagvaardig veranderen vraagt prioritering en scherpe keuzen

Uit het onderzoek van Turner kwam naar voren dat 84% van publieke organisaties vinden dat ze te veel veranderinitiatieven hebben. Ze ervaren een stapeling van initiatieven. Enerzijds vanuit interne ambities en benodigde veranderingen om de dienstverlening op orde te houden. Anderzijds door veranderingen in beleid en wetgeving vanuit de politiek en departementen. Zo werd aangegeven dat veranderingen vaak niet de kans krijgen om goed afgemaakt te worden, omdat vanuit de politiek zich alweer nieuwe veranderingen aandienen. Dit is ook het risico met het programma Werk aan Uitvoering. Door de vele goedbedoelde acties dreigt de uitvoering overspoeld te worden met initiatieven die slagvaardig veranderen in de weg staat. Kiezen is lastig omdat veel door de politiek wordt opgelegd en publieke organisaties het moeilijk vinden om “nee” te zeggen. “Prioritering is nodig om slagvaardig de dienstverlening te verbeteren met meer menselijke maat”, geeft Christiaan Gort aan. “Dit vraagt dat de politiek meer ruimte geeft aan de uitvoering om te doen wat nodig is en heldere prioriteiten stelt.  Slagkracht vraagt scherpe keuzes in een gedragen veranderportfolio dat ambitieus én haalbaar is.”

Volgende digitale ronde tafel met DUO en reflectie vanuit de wetenschap

Op 23 november vindt tussen 16-17:30 uur de volgende digitale ronde tafel plaats. Tijdens deze bijeenkomst neemt Janika Horváth, directeur strategie en beleid bij DUO, ons mee in de nieuwe meer zelfstandige koers van DUO waarin de burger centraal staat. Sandra van Thiel, Professor Public Management aan de Erasmus Universiteit en de Radboud Universiteit, reflecteert op de praktijk vanuit de wetenschap.

Ben jij benieuwd naar het verhaal van deze sprekers? En ga je graag het gesprek aan met collega-bestuurders en directeuren? Meld je aan door een mail te sturen naar Christiaan Gort, cgort@turner.nl

Meer over de ronde tafels?

Meer inzichten over de publieke sectoren en over Werk Aan Uitvoering

Publieke sector
Alexander Bruinsma

Van wantrouwen naar vertrouwen in de relatie tussen beleid en uitvoering. Uitkomsten ronde tafel met DUO en Prof Sandra van Thiel

Turner organiseert in het najaar samen met Flevum twee digitale ronde tafel bijeenkomsten voor bestuurders en directeuren in de publieke sector. 14 oktober leidt Marjan Hammersma, SG van OCW, het thema in. Op 23 november gaan Janika Horvath, directeur bij DUO, en Sandra van Thiel, professor Public Management, in op hoe zij tegen executie van Werk aan Uitvoering aankijken. Meedoen aan de dialoog? Dat kan!​

Lees meer »
kringgesprek
Publieke sector
Alexander Bruinsma

Strategie-executie voor meer menselijke maat in publieke dienstverlening. Uitkomsten ronde tafel met Marjan Hammersma, SG OCW

Turner organiseert in het najaar samen met Flevum twee digitale ronde tafel bijeenkomsten voor bestuurders en directeuren in de publieke sector. 14 oktober leidt Marjan Hammersma, SG van OCW, het thema in. Op 23 november gaan Janika Horvath, directeur bij DUO, en Sandra van Thiel, professor Public Management, in op hoe zij tegen executie van Werk aan Uitvoering aankijken. Meedoen aan de dialoog? Dat kan!​

Lees meer »
Publieke sector
mkan

Onderzoek naar slagkracht in publieke organisaties

Hoe slagvaardig zijn publieke organisaties in de executie van hun strategie? Waar lopen zij tegenaan? En hoe kunnen ze hun slagvaardigheid vergroten? Turner deed onderzoek hiernaar onder 50 managers en bestuurders van 40 publieke organisaties, zowel rijksorganisaties als gemeenten. De titel? ‘Kiezen als sleutel’​

Lees meer »
Publieke sector
mkan

Ronde tafels Strategie-Executie in Werk aan Uitvoering

Turner organiseert in het najaar samen met Flevum twee digitale ronde tafel bijeenkomsten voor bestuurders en directeuren in de publieke sector. 14 oktober leidt Marjan Hammersma, SG van OCW, het thema in. Op 23 november gaan Janika Horvath, directeur bij DUO, en Sandra van Thiel, professor Public Management, in op hoe zij tegen executie van Werk aan Uitvoering aankijken. Meedoen aan de dialoog? Dat kan!​

Lees meer »
Publieke sector
mkan

Inzichten uit ronde tafel sessie met uitvoeringsdiensten

Turner’s Christiaan Gort, Peter Schreuder en Jacques Pijl organiseerden op 18 mei samen met Flevum een ronde tafel bijeenkomst voor bestuurders en directieleden in de publieke sector. Het onderwerp? De menselijke maat in de dienstverlening versterken. Tof Thissen, directeur van UWV Werkbedrijf, hield een inspirerend betoog over hoe het UWV dat doet. Daarna gingen deelnemers met elkaar in gesprek over wat nodig is om veranderingen daadwerkelijk te realiseren. We delen de belangrijkste inzichten uit deze sessie.

Lees meer »
Publieke sector
mkan

Geef de uitvoering de ruimte

Turner’s Christiaan Gort schrijft op Platform O, het online platform voor openbaar bestuur, over de menselijke maat in uitvoeringsorganisaties. Wat kunnen politici en beleidsmakers doen om die terug te brengen? Nou, helemaal niks! Geef de uitvoering vooral de ruimte, luidt zijn pleidooi.

Lees meer »
Opdracht
mkan

UWV WERKbedrijf

Het UWV WERKbedrijf begeleidt werkzoekenden met een afstand tot de arbeidsmarkt naar werk. De dienstverlening de afgelopen jaren in toenemende mate gedigitaliseerd. Toch hebben veel werkzoekenden behoefte aan persoonlijk contact en maatwerk.

Lees meer »
Publieke sector
mkan

Werk aan uitvoering: naar wendbare uitvoeringsorganisaties

Turner’s Christiaan Gort schrijft op Platform O, het online platform voor openbaar bestuur, over wendbare uitvoeringsorganisaties. Het rapport Werk aan Uitvoering schrijft voor dat uitvoeringsorganisaties hun wendbaarheid moeten vergroten. Dat is makkelijker gezegd dan gedaan, weet Christiaan uit eerste hand.

Lees meer »
Publieke sector
mkan

Turner’s onderzoek naar strategie-executie in de publieke sector: een tussenstand

De slagkracht van publieke organisaties staat volop in de schijnwerpers – meer dan ooit. Turner startte een onderzoek naar strategie-executie van publieke organisaties. Hoe slagvaardig is de lopende organisatie? Hoe worden veranderinitiatieven aangepakt? Meer dan 30 managers en bestuurders deden al mee. Turner’s Christiaan Gort geeft een tussenstand: “Bij de meesten blijkt de basis op orde (‘run’). Aan de veranderkant (‘change’) tekent zich een aantal knelpunten af.”​

Lees meer »
Publieke sector
mkan

Ronde tafel over Werk aan Uitvoering

Turner’s Christiaan Gort, Peter Schreuder en Jacques Pijl organiseerden samen met Flevum een ronde tafel bijeenkomst voor bestuurders en directieleden in de publieke sector. Het onderwerp? Het rapport Werk Aan Uitvoering dat door de toeslagenaffaire aan actualiteit heeft gewonnen. Deelnemers van de bijeenkomst gingen met elkaar in gesprek over de uitkomsten. Wat is nodig om de uitvoering te vernieuwen?

Lees meer »

Contact

We leren je graag kennen. Neem contact op voor een kennismaking.

Huize de Boom
Arnhemseweg 107
3832 GK
Leusden

Telefoon: +31 (0)33 – 285 93 00
Email: info@turner.nl