‘Leerkrachten worden niet enthousiast van een koersplan, maar wel van wat het koersplan betekent voor hun leerlingen.’

1. Wat was het vraagstuk waarvoor Turner is ingeschakeld? En wat was er zo ingewikkeld aan?

Tijdens een heidag met het College van Bestuur (CvB) van basisscholenkoepel INNOVO, een jaar geleden, namen bestuurssecretaris Daniëlle Schaepkens en bestuursadviseur communicatie Hélène Bessems het initiatief om na te denken over de weg naar een nieuw koersplan voor de organisatie. De naam koersplan kozen ze niet voor niets, vertelt Bessems. Door omstandigheden hadden de 43 aangesloten basisscholen zelf recent nog een nieuw schoolplan opgesteld. ‘We konden moeilijk zeggen: we gaan nu een strategie bedenken en wat jullie op al die scholen hebben gedaan, dat doet er niet meer toe. We hebben het dus moeten omdraaien en de schoolplannen als uitgangspunt voor het koersplan genomen. De reis naar de stip op de horizon was dus ook van belang. Dan moeten we het geen strategisch beleidsplan noemen, dachten we, maar een koersplan: de koers die we samen willen gaan varen, moet leidend zijn.’
Schaepkens en Bessems kregen de leiding over het project op natuurlijke wijze in handen. ’De meeste medewerkers binnen het Servicebureau hebben een specialistische expertise’, vertelt Schaepkens. ‘Ze zijn goed op bijvoorbeeld personeelsvlak, of op onderwijs, of op finance. Wij zijn meer de generalisten binnen de organisatie.’ Als bestuurssecretaris ondersteunt Schaepkens het CvB en de Raad van Toezicht (RvT) en fungeert zij als de linking pin tussen deze twee gremia en de gemeenschappelijke medezeggenschapsraad (GMR). Bessems staat als bestuursadviseur communicatie nauw in contact met het CvB, en veel andere medewerkers, onder wie de 32 schooldirecteuren.
Het opstellen van een nieuw koersplan is belangrijk voor de koepelorganisatie. Onder INNOVO vallen 43 scholen in veertien gemeenten in Limburg, deels voor speciaal onderwijs, met ruim 9.000 leerlingen en meer dan duizend medewerkers. Een groot gebied, dat zich uitstrekt van Slenaken-Epen in het zuiden tot Linne en Posterholt in het noorden, met een heel divers karakter. ‘Dat maakt het complex’, vertelt Schaepkens.
Vroeg in het proces beseften Schaepkens en Bessems al dat ondersteuning nodig hadden bij het opstellen van zo’n plan en de bijbehorende ‘reis’. Tijdens een gesprek met het College van Bestuur maakten zij de wens kenbaar om ondersteuning te krijgen. Bessems: ‘Carola van der Weijden, de voorzitter van het CvB, kwam toen met de naam van Nicolai Manie van Turner. Zij hadden samengewerkt aan een complex project van de Universiteit Maastricht. Van het kennismakingsgesprek met Nicolai zijn een paar dingen blijven hangen: het idee het zo praktisch mogelijk te maken, te zorgen dat het uitvoerbaar wordt en dat het plan op executie gericht zou moeten zijn.’
Manie nam daarom de rol van critical friend op zich. ‘We hebben het lang gehad over de vraag wat INNOVO nodig had, omdat dit voor ons een atypische opdracht is. Normaal gesproken zijn we niet actief in het primair onderwijs. Als adviseur ben ik constant beschikbaar geweest. Gaan we de goede kant op, kan het nog scherper geformuleerd worden, worden de mensen voldoende meegenomen?’ Juist omdat hij niet overal bij was, groeiden Schaepkens en Bessems in hun rol, vertelt de laatste. ‘Door deze manier van samenwerken hebben we veel zelf gedaan en daardoor ook veel geleerd.’ Schaepkens: ‘Als wij bijvoorbeeld een bijeenkomst hadden, belden we tevoren met Nicolai om de werkvormen door te spreken. Hoe kun je zo’n grote groep managen, en hoe haal je daar het beste uit? Hoe zorg je dat je iedereen in checkt?’
Het was ook een enorme groep, waarmee Schaepkens en Bessems aan de slag gingen. Bessems: ‘De directeuren zijn de sleutel tot de scholen. Op een bepaald moment hebben we er ook de adjuncten en het servicebureau bij betrokken. Zo ontstond een groep van zo’n tachtig mensen, waarmee we het hele stuk doorgeakkerd hebben en steeds hebben doorgevraagd. Uiteindelijk hebben we ook een bijeenkomst gehad met de GMR en de RvT en hebben we nog een medewerkersbijeenkomst op de planning staan.’