Zorginnovatie

Zorginnovatie voorbij de crisis: de regio is leidend

Turner onderzoekt onder meer met de Zorg Innovatie Monitor en het seminar 'Zorginnovatie, voorbij de crisis' hoe innovatie in de zorg blijvend kan worden versneld en verbeterd. Wat is de stand van zaken na de eerste golf van voorjaar 2020?

Zorginnovatie, de tussenstand van najaar 2020

We spraken zorgbestuurders, zorgprofessionals en andere partijen in de keten over de stand van zaken zorginnovatie. Zagen we in de eerste coronagolf een hoge innovatiegraad in de zorg, zowel digitaal als in de samenwerking. Dit najaar lijkt de vaart er weer uit te zijn. Hoe krijgen we innovatie in de zorg blijvend versneld en verbeterd? 

Wij zien een sleutelrol in de regio:  die speelt nu al een belangrijke rol in digitale innovatie. Met deze vier stappen kan die regionale innovatie nog meer tractie krijgen.

1. Over institutionele drempels stappen met regionale samenwerkingsverbanden

Samenwerking in de regio is de sleutel tot innovatiesucces. Ketenzorg en integrale zorgpaden vragen om regie in de regio. Innovatie vraagt om samenwerking die verder gaat dan het eigen belang. Wie neemt de regie om boven de institutionele drempels uit te stijgen? 

Met het initiatief JZOJP richten zorg-partijen zich op het verplaatsen van de zorg, het voorkomen van (duurdere) zorg en het vervangen van zorg (bijvoorbeeld door eHealth) om de Nederlandse zorg toekomstbestendig te maken. 

Daarbij komt een aantal nieuwe vraagstukken naar voren: wie heeft regie in de regio? Hoe werken we samenr in de regio? Welke alternatieven bekostigingsmodellen horen hierbij? Hoe zorgen we ervoor dat innovatie en kostenbesparing hand in hand gaan? Hoe voeren we een effectieve ‘herverkaveling’ van de zorg uit in de regio? 

Op het seminar van 10 september kwamen verschillende visies naar voren: “De zorg heeft nu meer regie nodig” en “Corona werkte als een bevrijding van de kramp in ons systeem, het ging weer over zorg en niet over geld” en ‘het is een kunst om de juiste partnerschappen aan te gaan.”

“De nieuwe holy grail ligt in de regio, met de Juiste Zorg op de Juiste Plek. Alleen door samen te werken, kun je aan vertrouwen bouwen om samen te werken. Het is een kwestie van gewoon beginnen.”

Frank de Reij, voorzitter Raad van Bestuur Meander MC

2. We kunnen de culturele uitdagingen aan met (medisch) leiderschap en uithoudingsvermogen

Innoveren is meer een culturele en organisatorische uitdaging dan een technologische. Bij grootschalige veranderingen is (medisch) leiderschap cruciaal.

  • De kwaliteit om een zorgvisie neer te zetten in duidelijke termen met een ‘no way back’ karakte
  • Een slimme veranderstrategie en de uitdaging behapbaar maken. In de veranderstrategie, -aanpak en -stijl spelen ook zaken mee als: moed, oprechtheid, overtuigingskracht, gunfactor, het belonen van ‘believers’ en de rechte rug van het leiderschapsteam. 
  • geduld in het beinvloeden van stakeholders (geduld in het bij herhaling uitleggen van de bedoeling en de consequenties)
  • aandacht voor de pijn bij het loslaten van oude patronen (verlies van status, zekerheid en gewoonte die met rolverandering gepaard kan gaan)
  • de onderkenning dat de verandering veel effort en dus ook veel capaciteit en tijd kost

 

Om zorginnovaties voorbij de crisis te krijgen, is het van belang om (eind)gebruikers in alle fases van ontwikkeling centraal te stellen en te betrekken. Alleen dan hebben ze een kans om op lange termijn en op grote schaal van waarde te zijn. 

“Procesinnovatie loopt vaak stuk omdat het een andere werkwijze vergt van zorgprofessionals”

Dianne Jaspers, huisarts HAP Eemland

3. Juridisch bruikbare toepassingen zijn mogelijk

Het is een enorme uitdaging om digitale innovaties in de zorg snel, effectief en binnen de wettelijke kaders te vertalen naar bruikbare toepassingen. Met vroegtijdige juridische ondersteuning kunnen zaken als gegevensuitwisseling goed georganiseerd worden. 

Een belangrijk onderwerp is de uitwisseling van gezondheidsgegevens tussen zorginstellingen, decentrale overheden en toezichthouders in de zorg. Zonder landelijk EPD krijgen patienten bij de overdracht naar een andere zorginstelling in praktijk hun gegevens op een CD-tje mee. Waarom kon dit in de eerste coronagolf wel snel, effectief en binnen de wettelijke kaders? Gedurfde concepten zoals de Personal Health Train, van het Zorginstituut Nederland, scheppen een nieuw licht op de zaak. Het zet aan tot denken: het delen van informatie in belang van de patient zou makkelijker moeten kunnen. 

Het lijkt alsof de patient al een stuk verder is in het denken over privacy. De patient van de toekomst beheert zelf zijn gezondheidsgegevens en bepaalt zelf wel wie toegang heeft tot deze gegevens en met welk doel deze ingezien mogen worden. Zo werd op het seminar genoemd: “Ik deel met alle plezier mijn data als ik weet dat we daar allemaal gezonder van kunnen worden.”

“De  belofte van PHT is dat het hergebruik van data mogelijk maakt van bronnen waarbij dit eerst niet mogelijk was of veel tijd kostte.”

Wouter Franke, adviseur Personal Health Train van het Zorginstituut Nederland

4. met creatieve durf ontstaan financiële modellen waarmee kostenbesparingen en innovatie hand in hand gaan

De financiering van innovatie in de zorg is vaak onmogelijk door de ‘schotten’ in de zorg. Het ‘voorbij de crisis’ krijgen van innovatie vraagt om alternatieve bekostigingsmodellen. Stimuleren van preventie, zelfzorg, digitale eerstelijns, het kan en het moet! 

Van zorg naar gezondheid: verzekeraars focussen zich steeds meer op ‘omgekeerde zorgverzekeringen’ die gezond gedrag belonen. Deze verschuiving is positief, maar gaat erg traag, onder meer door regelgeving en de rol van het ministerie van VWS. Daarnaast is het natuurlijk zo dat ziekenhuizen geen winst mogen maken, waardoor de (investeringsruimte voor) innovatie beperkt blijft. 

Wat is de rol van de overheid hierin? Het helpen als er grotere innovatiefondsen komen met als doel het verbeteren van de gezondheid van Nederlanders. De hamvraag is: hoe we de tegenstrijdige belangen kunnen beperken? Hoe zorgen we ervoor dat de regels en ‘het veld’ worden aangepast? Alleen dan komen de grote speler (ziekenhuizen, zorgverzekeraars) in hetzelfde team met hetzelfde doel. Alleen dan versterken kostenbesparingen en innovatie elkaar. Alleen dan zijn het geen tegenpolen van elkaar.   

Ontmoet de auteur

Alle inzichten over zorginnovatie en de Juiste Zorg op de Juiste Plek van onze experts

Ziekenhuis onderzoek
Artificial Intelligence
mkan

Innoveren met data in de zorg?

Artificial Intelligence Innoveren met data in de zorg? Olie eerst de machine. Turner’s zorgexpert Egbert Clevers ziet al prachtige voorbeelden van innovaties met data in

Lees meer »
Turner Gezondheidszorg Zorg
Zorg
Arnie

Zorg Innovatie Monitor

Zorginnovatie De Zorginnovatie Monitor Samen leren van de Corona-crisis Wat maakt precies dat grote veranderingen nu in de Corona-crisis wel mogelijk zijn? En welke positieve

Lees meer »

Contact

We leren je graag kennen. Neem vooral contact met ons op als je vragen hebt!

Huize de Boom
Arnhemseweg 107
3832 GK
Leusden

Telefoon: +31 (0)33 – 285 93 00
Email: info@turner.nl