Zorginnovatie

De regio is leidend

Via de Zorg Innovatie Monitor en het seminar 'Zorginnovatie, voorbij de crisis' onderzoekt Turner hoe innovatie in de zorg blijvend kan worden versneld. In het voorjaar gaf de coronacrisis innovatie een enorme duw. Dit najaar lijkt de vaart eruit. Wij zien een sleutelrol voor de regio om tot nieuwe versnelling te komen. Hoe precies?

Zorginnovatie, de regio is leidend

Op basis van de gesprekken met zorgbestuurders, zorg-professionals en andere partijen in de Zorg Innovatie Monitor en tijdens het seminar ‘Zorginnovatie, voorbij de crisis’,  zien wij een sleutelrol voor de regio om weer versnelling te brengen in zorginnovatie. En wel in vier stappen.

Stap 1: start regionale samenwerkingsverbanden

Samenwerking in de regio is de sleutel tot innovatiesucces. Ketenzorg, integrale zorgpaden vragen om regie in de regio. Innovatie vraagt om samenwerking die verder gaat dan het eigen belang. Wie neemt de regie om boven de institutionele drempels uit te stijgen?

Met het initiatief JZOJP richten zorg-partijen zich op het verplaatsen van zorg, voorkomen van (duurdere) zorg en vervangen van zorg (door bijvoorbeeld eHealth) om de Nederlandse zorg toekomstbestendig te maken.

Daarbij komt een aantal nieuwe vraagstukken naar voren: wie heeft de regie in de regio? Hoe werken we samen in de regio? Welke alternatieve bekostigingsmodellen passen hierbij? Hoe zorgen we ervoor dat innovatie en kostenbesparing hand in hand gaan? Hoe voeren we een effectieve ‘herverkaveling’ van de zorg uit in de regio? Op het seminar van 10 september kwamen hierover verschillende opinies naar voren: “De zorg heeft nu meer regie nodig” en “Corona werkte als een bevrijding van de kramp in ons systeem, het ging weer over zorg en niet over geld” en “het is een kunst om de juiste partnerschappen aan te gaan”.

Nieuwe samenwerkingsverbanden zijn alleen samen te vormen als de patiënt centraal staat, de zorg leidend is en partrijen hun eigen belang ondergeschikt maken aan het gemeenschappelijke belang. Natuurlijk is staat daar een serie principiële en praktische bezwaren in de weg. De enige weg voorwaarts is om die samen te slechten. Zie daartoe punt 2, 3 en 4.

“De nieuwe ‘holy grail’ ligt in de regio, met de Juiste Zorg op de Juiste Plek. Alleen door samen te werken kun je aan vertrouwen bouwen om samen te werken. Het is een kwestie van gewoon beginnen”

– Frank de Reij, bestuursvoorzitter Meander MC

Stap 2: werk aan (medisch) leiderschap en uithoudingsvermogen

Met (medisch) leiderschap en uithoudingsvermogen kunnen we de culturele uitdagingen aan. Innoveren is meer een culturele-/organisatorische uitdaging dan een technologische. (medisch) Leiderschap is cruciaal bij grootschalige veranderingen. Elementen die hierbij een belangrijke rol spelen zijn:

  • de kwaliteit om een zorgvisie neer te zetten in duidelijke termen en met een ‘no-way-back’-karakter.
  • een slimme veranderstrategie en de uitdaging behapbaar maken. In de veranderstrategie, -aanpak en stijl spelen ook zaken als: moed, oprechtheid, authenticiteit, overtuigingskracht, gunfactor, het belonen van de ‘believers’ en de rechte rug van het leiderschapsteam een belangrijke rol.
  • geduld in het beïnvloeden van stakeholders (geduld in het bij herhaling uitleggen van de bedoeling en de consequenties).
  • aandacht voor de pijn bij het loslaten van oude patronen (verlies van status, zekerheid en gewoonte die met de rolverandering gepaard kan gaan).
  • de onderkenning dat de verandering veel effort en dus ook veel capaciteit en tijd kost


Om zorginnovaties voorbij de crisis te krijgen is het van belang om (eind)gebruikers in alle fases van ontwikkeling centraal te stellen en te betrekken, alleen dan hebben ze een kans om op lange termijn en grote schaal van waarde te zijn.

Dianne Jaspers

“Procesinnovatie loopt vaak stuk omdat het een andere werkwijze vergt van zorgprofessionals”

– Dianne Jaspers, Huisarts HAP Eemland

Stap 3: maak gebruik van juridische mogelijkheden

Het is een enorme uitdaging om digitale innovaties in de zorg snel, effectief en binnen de wettelijke kaders te vertalen naar bruikbare toepassingen. Met vroegtijdige juridische ondersteuning kunnen zaken als gegevensuitwisseling goed georganiseerd worden.

Een belangrijk onderwerp is de uitwisseling van gezondheidsgegevens tussen zorginstellingen, decentrale overheden en toezichthouders in de zorg. Zonder landelijk EPD krijgen in de praktijk patiënten bij de overdracht naar een andere zorginstelling hun gezondheidsgegevens op een CD-tje mee. Waarom kon dit in de Coronaperiode wel snel, effectief en binnen de wettelijke kaders? Gedurfde creatieve concepten als de Personal Health Train, van het Zorginstituut Nederland schijnen een nieuw licht op de zaak. Het zet aan tot denken; het delen van informatie in belang van de patiënt zou gemakkelijker moeten kunnen.

Het lijkt alsof de patiënt al een stuk verder is in zijn denken over privacy. De patiënt van de toekomst beheert zelf zijn gezondheidsgegevens en bepaalt zelf wie toegang heeft tot deze gegevens en met welk doel deze ingezien mogen worden. Zo werd op het seminar genoemd “Ik deel ik met alle plezier mijn data als ik weet dat we daar allemaal gezonder van kunnen worden”

“Breng de analyse naar de data in plaats van andersom, daar gaat het in essentie om.”

– Wouter Franke, adviseur Nederlands Zorginstituut

Stap 4: laat innovatie en kostenbesparingen hand in hand gaan - het kan

Met creatieve durf ontstaan financiële modellen waarmee kostenbesparingen en innovatie hand in hand gaan. De financiering van innovatie in de zorg is vaak onmogelijk door de ‘schotten’ in de zorg. Het ‘voorbij de crisis’ krijgen van innovatie vraagt om alternatieve bekostigingsmodellen. Stimuleren van preventie, zelfzorg, digitale eerstelijns, het kan en móet!

Van zorg naar gezondheid; verzekeraars focussen zich steeds meer op ‘omgekeerde zorgverzekeringen’ die gezond gedrag belonen. Deze verschuiving is positief maar gaat erg traag o.a. door regelgeving en VWS.  Daarnaast is het nu zo dat ziekenhuizen geen winst mogen maken. Kostenbesparing is hun deel, maar dat is iets anders dan (investeringsruimte voor) innovatie.

Wat is de rol van de overheid hierin. Grotere innovatiefondsen met als doel verbeteren van de gezondheid van de bevolking zou helpen. De belangrijkste vraag is hoe we de tegenstrijdige financiële belangen in de toekomst kunnen beperken? Met andere woorden we moeten ervoor zorgen dat het veld en de regels aangepast worden waardoor de grote spelers allemaal in hetzelfde team zitten met hetzelfde doel waarbij kostenbesparingen en innovatie elkaar versterken i.p.v. tegenpolen van elkaar te zijn

Ontmoet de auteur

Alle inzichten over Zorginnovatie

Ziekenhuis onderzoek
Artificial Intelligence
mkan

Innoveren met data in de zorg?

Artificial Intelligence Innoveren met data in de zorg? Olie eerst de machine. Turner’s zorgexpert Egbert Clevers ziet al prachtige voorbeelden van innovaties met data in

Lees meer »
Turner Gezondheidszorg Zorg
Zorg
Arnie

Zorg Innovatie Monitor

Zorginnovatie De Zorginnovatie Monitor Samen leren van de Corona-crisis Wat maakt precies dat grote veranderingen nu in de Corona-crisis wel mogelijk zijn? En welke positieve

Lees meer »

Contact

We leren je graag kennen. Neem vooral contact met ons op als je vragen hebt!

Huize de Boom
Arnhemseweg 107
3832 GK
Leusden

Telephone: +31 (0)33 – 285 93 00
Email: info@turner.nl