De 10 van AI-Executie
20% van de tijd het best besteed aan AI:

1. Bepaal een AI-strategie op organisatieniveau
   a. Zorg er allereerst voor dat een AI-visie is afgeleid van de bedrijfsvisie. In een later stadium kan AI tijdens strategie-executie ook strategisch denken versterken en inspireren.
   b. Als integraal onderdeel van de algehele bedrijfsstrategie.
   c. En daarnaast autonoom, specifiek gericht op AI.
   d. Bepaal maximaal vijf kritieke AI-thema’s die de strategie-executie aanjagen.

Voorbeeld: Microsoft koppelde AI-doelstellingen aan de cloudstrategie, waardoor Azure groeide dankzij AI-gedreven diensten in lijn met de bedrijfsvisie.

2. Investeer in AI-kennis en -vaardigheden
   a. Voor iedereen.
   b. Niet om een toets te halen, maar om te begrijpen.

Voorbeeld: Amazon trainde al haar medewerkers in AI-basisprincipes, zodat teams in staat zijn automatiseringskansen te herkennen binnen logistiek en klantenservice.

3. Veranker AI in het jaarlijkse veranderportfolio
   a. Integreer AI in de kritieke veranderinitiatieven van het jaarlijkse veranderportfolio.
   b. Vertaal de AI-thema’s naar maximaal negen AI-executie-initiatieven, variërend van “zeecontainers” tot “schoenendozen.”
   c. Zorg voor balans over de drie verandertypen: verbeteren (Type 1), vernieuwen (Type 2), innoveren (Type 3).
   d. Kies één AI-veranderinitiatief per jaar als ‘must-win battle’ binnen het portfolio.

Voorbeeld: Unilever verwerkte AI-projecten in haar jaarlijkse transformatieroadmap, met focus op vraagvoorspelling en duurzame optimalisatie van de supply chain.

80% van de tijd het best besteed aan AI:

4. Dwing bedrijfsdoelen af binnen scherp gekozen AI-veranderinitiatieven (“schoenendozen”)
   Redeneer vanuit de business richting AI.
   Denk outside-in: vertrek vanuit klant en proces naar technologie.
   Erken typische fouten bij technologische vernieuwing: zonder outside-in-benadering leidt technologie tot verspilling.
   Strategie = AI; AI = Strategie. Itereer tussen businessdoel en AI-kans. AI-denken kan businessdenken inspireren.

Voorbeeld: Airbnb zette AI in om zoekresultaten te verbeteren, wat leidde tot meer boekingen en hogere klanttevredenheid.

5. Pas het AI-potentieel integraal toe op alle elementen van het businessmodel
   a. Vernieuw processen, structuur & governance, HR & gedrag (cultuur), technologie en kennis.

Voorbeeld: Netflix past AI toe op contentaanbevelingen, productie, marketing en klantenservice – en transformeerde zo haar hele digitale businessmodel.

6. Zet menselijk potentieel en ethiek centraal
   a. AI moet menselijke waarde laten groeien — zeker in tijden van arbeidsschaarste. Investeer in mens-AI-samenwerking.
   b. Maak ethiek tot een kernkwaliteit en ontwerp deze integraal. Verantwoordelijkheid, transparantie en vertrouwen moeten net zo ingebed zijn als gewenst gedrag of cultuur.

Voorbeeld: Salesforce integreerde ethische AI-principes in productontwikkeling, en versterkte zo vertrouwen en mensgerichte innovatie in haar CRM-tools.

7. Echte AI-waarde zit vooral in datamanagement
   a. AI-waarde = datawaarde. AI blinkt uit in patroonherkenning en het ontsluiten van businesspotentieel. Zie ook Turner’s serie “De 10 van Datamanagement.”
   b. Zonder heldere datastrategie, governance en beheer leidt AI tot dure giswerken en marginale resultaten.

Voorbeeld: Starbucks investeerde eerst in robuuste datainfrastructuur vóór het inzetten van AI voor personalisatie, met hogere klantloyaliteit als resultaat.

8. Hanteer een keten- en ecosysteemdenken
   a. Vooral bij radicale businessmodelvernieuwing en innovatie. Zulke initiatieven slagen alleen als ze silo’s, organisatie- en zelfs sectorgrenzen overstijgen.

Voorbeeld: BMW werkte samen met leveranciers en techstartups om AI-systemen te co-creëren voor productie en logistiek.

9. Businesscase > Use case
   a. AI moet leiden tot meetbare meerwaarde. Bepaal voor elk initiatief de toegevoegde waarde — en meet deze.
   b. Zodra use cases zijn gedefinieerd, moet gelijktijdig een businesscase worden opgesteld vóór aanvang van AI-executie.
   c. Implementeer strakke executie- en batenmanagement. Laat AI geen hype worden die pas over vijf jaar echt van de grond komt. Vraag voor iedere use case een businesscase – en meet output én outcome (zoals klanttevredenheid, margeverbetering, kosten, productiviteit).

Voorbeeld: HSBC koppelde elk AI-initiatief vooraf aan ROI-indicatoren, voorkwam technologische luchtkastelen en realiseerde concrete resultaten.

10. Stuur op AI-executie, niet op conceptuele ‘highs’
    a. Het is menselijk om vooral te focussen op het “sexy” deel van nieuwe trends — AI vormt daarop geen uitzondering. Leiders moeten in 80% van de gevallen “nee” zeggen tegen nieuwe ideeën. Ideeën zijn er genoeg; het ontbreekt meestal aan pure, stugge uitvoering.
    b. Ontwikkel een tweede-orde leerproces rond AI-executie. Ontwikkelingen versnellen continu. Wat vandaag cutting edge is, is morgen commodity.
    c. Pas de fundamenten van de Strategie = Executie-methode toe. Denk aan korte analyse- en ontwerpfasen (4–6 weken), uitvoering en opschaling in golven (geen pilots, maar lerende golven), en een optimale balans tussen vasthoudendheid en wendbaarheid. Evident maar cruciaal: zorg voor balans tussen de harde kant (doelen, inhoud), de zachte kant (eigenaarschap, executiestrategie), en de project-/programmatische aanpak (bijv. Agile).

Voorbeeld: Procter & Gamble koos voor brede uitrol van AI in fabrieken boven hypevolle pilots, en boekte duidelijke productiviteitswinst dankzij gerichte executie.

Belangrijke gebruiksaanwijzing:

1. Focus én slimme combinaties.Succesvolle strategie-executie vraagt focus en expertise in veranderinitiatieven. Daarom deze gespecialiseerde serie van de 10 van. Tegelijkertijd geldt dat in moderne strategie-executie veranderinitiatieven (projecten programma’s) om kosten te verlagen en productiviteit te verhogen niet ten koste van winstgevendheid, groei en innovatie mogen gaan vv. Dat vraagt: én gespecialiseerde aanpak van vraagstukken zoals met behulp van deze set van de 10 van én slimme inzet en combinaties van veranderinitiatieven. Zie daarom ook de andere series van de 10 van.
2. Pas de kernelementen van de Strategie = Executie methode op maat toe: (1) korte analyse en ontwerpfasen (4 – 6 weken), (2) executie en opschalen in golven (geen pilots maar zichzelf verbeterende golven), (3) inclusief batenmanagement en borging. Evident: de harde kant (doelen inhoud), de zachte kant (eigenaarschap en executiestrategie) en project- en/of programmamatig werken in evenwicht.