Turner logo
Turner logo

De aanpak van Zadkine: modulair en flexibel onderwijs als strategische basis voor de toekomst

Met een organisatiebreed programma maakt Zadkine de stap van losse flexibiliseringsinitiatieven naar duurzaam verankerde onderwijsvernieuwing.

Carlo Segers, CvB-lid NHL Stenden en Reinskje Suierveld, directeur van de Academie Gezondheid en Welzijn NHL Stenden, in gesprek met Jasmijn Wijn en Jeroen Visscher strategie-executiespecialisten bij Turner.

Met de keuze voor een strategisch hoofdprogramma Modulair en Flexibel maakt het Rotterdamse Zadkine er een speerpunt van voor de hele organisatie. Alle colleges en opleidingen gaan de komende jaren ‘door de wasstraat’. Een keuze die op Rotterdamse wijze – met opgestroopte mouwen – en met de hulp van Turner daadwerkelijk vorm krijgt.
De coronaperiode dwong onderwijsinstellingen eerder om over te schakelen op onderwijs op afstand. Dat zorgde voor een landelijke trend naar flexibilisering en het modulair aanbieden van onderwijs. Voor Zadkine bleef dit geen tijdelijke aanpassing.

  • Zadkine positioneerde Modulair en Flexibel vanaf het begin als een van de belangrijkste strategische programma’s van de organisatie.
  • Zadkine wilde het programma zoveel mogelijk met eigen mensen uitvoeren, hen opleiden en laten groeien.
  • De combinatie van interne kennis en externe expertise van Turner zorgde voor kennisopbouw én duurzame borging in de organisatie.
  • Een zorgvuldige voorbereidingsfase bleek essentieel om tempo te kunnen maken in de strategie-executie.

Jan Lokker, lid College van Bestuur Zadkine, Esther Leeftink, directeur en gedelegeerd opdrachtgever Zadkine en Morgana Broekhoven, programmamanager Zadkine in gesprek met Alex Crezee en Katinka Cornelese, strategie-executiespecialisten bij Turner.

“Wat heel helder was: we wilden geen oude wijn in nieuwe zakken, maar een ontwikkeling doormaken waarbij onze pedagogische en didactische visie, de stap naar modulair en flexibel onderwijs én goed gebruik van de digitale leeromgeving integraal gemaakt zou worden.” - Jan Lokker, lid College van Bestuur Zadkine

1. Wat was het vraagstuk waarvoor Turner is ingeschakeld?

Zadkine biedt meer dan 150 mbo-opleidingen in de regio Rotterdam. De opleidingen worden aangeboden in verschillende colleges, elk met een eigen vakgebied. Jan Lokker: “Er waren op het gebied van modulair en flexibel onderwijs verschillende initiatieven in verschillende colleges. Die kwamen maar moeizaam bij elkaar. We besloten een jaar uit te trekken om te werken aan gezamenlijkheid en ‘alle kikkers in de kruiwagen te krijgen’.”
Er werd een denktank gevormd om vanuit het bestuur een programma voor heel Zadkine op te zetten. Jan: “Wat heel helder was: we wilden geen oude wijn in nieuwe zakken, maar een ontwikkeling doormaken waarbij onze pedagogische en didactische visie, de stap naar modulair en flexibel onderwijs én goed gebruik van de digitale leeromgeving integraal gemaakt zou worden. En die dan zo kaderen dat we bij de sprong ook de overkant zouden halen. Dat maakt het voor ons ook een vereiste om deze ontwikkeling met eigen mensen te realiseren. We hebben veel kennis, kunde en ervaring in eigen huis. Aan de andere kant: alleen ga je snel, samen kom je verder. We beseften dat we ook externe hulp nodig hadden. De uitdaging was om die externe kennis vervolgens te laten beklijven in de organisatie.”

Turner bleek na een aanbesteding de juiste partner voor Zadkine vanwege de ervaring, de aanpak en de klik. “Je moet vertrouwen hebben in de mensen die het gaan doen”, zegt Esther. “Zij moeten de cultuur aanvoelen, daarin kunnen meelaveren en hun kennis kunnen overdragen aan de mensen van de organisatie. Dat is die lerende component.” Voor Katinka en Alex was het van meet af aan helder dat pas een plan van aanpak kon worden neergezet als zij wisten wat passend was voor Zadkine. “We hebben een voorstel neergelegd waarin we onze manier van werken uitlegden: hier staan we voor.”
Vanaf het moment dat Turner binnenkwam, stond een multidisciplinair team paraat om met stoom en kokend water niet alleen een plan van aanpak neer te leggen, maar ook voor de zomervakantie het veranderplan te maken. “Er ontstond iets; we waren allemaal bezig met leren en samen ontwikkelen rondom dit grote onderwerp.” Alex: “Toen het plan van aanpak eenmaal was goedgekeurd, kwamen er ook spin-offs.”

Na deze groots en meeslepende start kreeg Zadkine te maken met wisselingen in het bestuur en met nieuwe budgetrondes. Het nieuwe schooljaar startte daardoor met herpositioneren en het opnieuw verkrijgen van commitment. Esther Leeftink werd aangesteld als gedelegeerd opdrachtgever vanuit het College van Bestuur en het directieteam. “Ik heb aan ieder directielid persoonlijk om commitment gevraagd. En daar houden we mensen aan.”

Zo werd de overgang naar modulair onderwijs de opstap om alle opleidingen ‘door de wasstraat te halen’, zoals Esther het noemt. Het programma kreeg vanuit het bestuur op twee niveaus – onderwijs en organisatie – alle aandacht die het verdient. De komst van Turner zorgde ook voor heldere begrenzing. Jan: “In het begin was Modulair en Flexibel nog gekoppeld aan Leven lang Leren. Dankzij Turner is daar een splitsing in gemaakt om het behapbaar en uitvoerbaar te kunnen maken. Ook maakten we de keuze om Modulair voorop te zetten en daarachter Flexibilisering.”

"Het programma raakt alles binnen de organisatie. Koers houden is heel belangrijk: die stip op de horizon voor ogen houden." - Morgana Broekhoven, programmamanager Zadkine

2. Hoe is de executie tot stand gekomen?

“In die eerste specialistengroep deden mensen mee op basis van vrijwilligheid”, licht Esther toe. “Maar tractie krijgen vraagt om een programma. En een programma vraagt om tijdelijke inzet van mensen voor wie het programma de hoofdtaak is. Daarom zijn we bewust overgegaan naar een eigen ondersteuningsgroep met interne detachering vanuit de colleges en hebben we vacatures voor het programma opengezet. Mensen waren en zijn echt dedicated. Dan kun je meters maken. Ook belangrijk: er is budget voor dit programma vrijgemaakt. Want je kunt een fantastische inhoud hebben, maar je hebt ook middelen nodig voor de executie. Daardoor kon onder meer Katinka voor de volle periode worden benoemd.”

Van cruciaal belang was daarnaast het feit dat programmamanager Morgana Broekhoven onderwijskundig sterk is. “Ze weet van de inhoud. Dankzij de samenwerking met Katinka van Turner kon ze zich ook ontwikkelen in haar rol als programmamanager. Ze vormden samen een gelijkwaardig team, hebben samen de koers uitgezet en de schouders eronder gezet.”
Gedurende het jaar was er een organische beweging waarbij de zwaarte van inzet veranderde. Voor de zomer was Katinka nog projectleider, na de zomer was dat Morgana. Esther benadrukt: “Door deze ‘zwaluwstaartconstructie’ verliep de overdracht heel organisch en doorleefd.”
Morgana, bevestigt: “We hebben de plannen samen door alle gremia heen geloodst, zodat de stip op de horizon in beeld bleef. Hoe we naar die stip bewegen, daar zat en zit de flexibiliteit.”

 Nadat de kaders helder waren, konden de mouwen worden opgestroopt. Katinka en Morgana namen de organisatie tot en met de Raad van Toezicht mee in vraagstukken en dilemma’s. Het specialistenteam in de opstartfase bestond uit mensen vanuit elke dienst en college. Op die manier werd bijvoorbeeld een ICT-specialist ook een schakel naar de Ondernemingsraad.

Jan: “De periode van voorbereiding had wellicht sneller gekund, maar was tegelijk nodig om het hele proces goed te laten landen. Wel zien we dat hoe dichter we bij de uitvoering komen, hoe meer er ook fijngeslepen moet worden. Het schuurt soms ook.”

3. Wat was het belangrijkste dilemma en hoe is daarmee omgegaan?

Het centrale dilemma voor Zadkine was: bouwen we deze verandering volledig zelf, of halen we externe expertise naar binnen? Die afweging speelde op een moment dat er al veel voorwerk was gedaan, terwijl de tijdsdruk opliep en het plan voor de zomer gereed moest zijn.

Jan: “We waren hier al een schooljaar mee bezig. Het was een paar weken voor de zomervakantie en het plan moest er komen. Het ging om een groot plan en een brede opdracht. Hoe krijg je dat uitvoerbaar en passend? Turner kwam met een toepasbare en betaalbare aanpak, die ze gedurende het traject continu hebben vastgehouden.” Katinka vult aan: “We hebben vanuit Turner stevig op de implementatie gezeten. Dat zorgde voor een onomkeerbare beweging.” Dat samenspel bleek cruciaal. Zadkine wilde voorkomen dat externe expertise zou leiden tot afhankelijkheid. Door bewust samen op te trekken en rollen geleidelijk te verschuiven, werd de kennisoverdracht onderdeel van de strategie-executie zelf.

"Je moet vertrouwen hebben in de mensen die het gaan doen." - Esther Leeftink, directeur en gedelegeerd opdrachtgever Zadkine

4. Wat heeft voor een doorbraak gezorgd? Inhoudelijk en veranderkundig of projectmatig?

Het proces kende op een aantal momenten belangrijke doorbraken. Dat begon met de keuze om niet vooraf van a tot z vast te leggen wat er moest gebeuren, maar ervoor te kiezen om de hele organisatie mee te nemen in het proces. Het aanwijzen van sleutelspelers en de betrokkenheid van het bestuur zorgden eveneens voor doorbraken.

Alex: “Wat ik heel krachtig vind is dat vanaf het begin is gezegd: ‘Dit is een van de belangrijkste strategische programma’s voor Zadkine – daar heb je ook de belangrijkste mensen voor nodig. Vanaf het eerste begin is heel helder gekeken wie zou worden benaderd voor het eerste specialistenteam. Daar is de basis gelegd.”

Jan: “Het intern detacheren van mensen was de kickstart om echt te beginnen. Dat maakt dat het plan ook echt van Zadkine is en in de organisatie wordt geborgd. Go slow to go fast is hier in de praktijk bewezen. Het werkt hier, omdat het past bij Zadkine.”

Halverwege het ontwerpplan was er een doorbraak met het in positie brengen van intern programmamanager Morgana, in nauwe samenwerking met Turner Katinka. Morgana: “Het programma raakt alles binnen de organisatie. Koers houden is heel belangrijk: die stip op de horizon voor ogen houden. Colleges en teams kiezen aan de voorkant zelf wanneer ze meedoen, in de eerste, tweede of derde tranche. Maar dat is niet vrijblijvend, we vragen commitment. De verantwoordelijkheid is duidelijk bij de colleges gelegd. Waar nodig helpen we ze om recht te blijven staan als iets tegenwerkt.” Katinka vult aan: “De structuren die we hebben neergelegd zijn hard. Daar monitoren we ook op.”

“Ik ben trots op de aanpak die niet via zware structuren en projectorganisaties is gelopen, maar met eigen mensen en middelen is neergezet. En uiteraard met goede externe hulp." - Jan Lokker, lid College van Bestuur Zadkine

5. Baten voor alle belanghebbenden? 

In januari 2026 is de eerste tranche opleidingen gestart. De komende jaren volgen nog twee tranches; dan moeten alle opleidingen aan de beurt zijn geweest. Esther: “Het uiteindelijke doel is om elke student wendbaar onderwijs te bieden. Modulair onderwijs is daarvoor onmisbaar. Tegelijk is ook groepsbinding belangrijk en het op orde hebben van de basisvakken.” Enkele maanden na de start zijn al eerste kleine resultaten zichtbaar. Een voorbeeld daarvan is een kortere variant van de kappersopleiding. Ook studenten van de opleiding Optiek laten voorzichtig betere uitkomsten zien. Er is sprake van meer efficiëntie en een lagere werkdruk, al staat het allemaal nog in de kinderschoenen.

Jan: “Ik ben trots op de aanpak die niet via zware structuren en projectorganisaties is gelopen, maar met eigen mensen en middelen is neergezet. En uiteraard met goede externe hulp. Natuurlijk schuurt het wel eens. Maar de aanpak waarbij we niet te snel willen gaan en iedereen in de organisatie echt meenemen, werkt.”

(vlnr) Esther Leeftink, directeur en gedelegeerd opdrachtgever Zadkine, Katinka Cornelese, strategie-executiespecialist bij Turner, Jan Lokker, lid College van Bestuur Zadkine, Alex Crezee, strategie-executiespecialisten bij Turner  en Morgana Broekhoven, programmamanager Zadkine

Wilt u ook sneller verbeteren vernieuwen en innoveren?

Turner is hét organisatieadviesbureau gespecialiseerd in strategie-executie. Samen een nieuwe strategie realiseren, dat maken we waar. Turner wordt voor de zevende jaar op rij door opdrachtgevers gezien als het beste strategisch adviesbureau van Nederland. Meer dan 4000 bestuurders en professionals deden mee aan het onderzoek van MT1000 waarbij Turner de hoogste waardering ontving voor strategie-advies, klantgerichtheid, excellente uitvoering en productleiderschap.

MT1000 NL reeks

Lees hier meer over de resultaten die andere opdrachtgevers behaalden met hulp van Turner Strategie = Executie. Een afspraak maken? Neem contact met ons op.

Meer weten over Turner Onderwijs?

Hoe dragen universiteiten, hogescholen en mbo-instellingen bij aan de door de maatschappij gevraagde talent- en kennisontwikkeling? Nu en in de toekomst.

Turner Onderwijs helpt professionals om het onderwijs naar een hoger plan te tillen. 

Maak een afspraak

Wilt u meer informatie of een offerte op maat ontvangen? Vul het formulier in voor een vrijblijvende afspraak.

Een selectie van opdrachten in het onderwijs

Benieuwd naar meer resultaten van onze opdrachtgevers? Bekijk hier de volledige selectie.

Getagged , , , ,